Jak dawny stadion może stać się przestrzenią, która ponownie łączy mieszkańców? Przykład z Tajwanu
Rewitalizacja nie zawsze oznacza kosztowną przebudowę lub realizację nowych inwestycji. Coraz częściej jej istotą jest nadanie istniejącym miejscom nowej funkcji, odpowiadającej na aktualne potrzeby mieszkańców.
Jednym z ciekawszych przykładów takiego podejścia jest część dawnego Zhongshan Football Stadium w Tajpej. Zamiast przeznaczyć teren pod kolejną inwestycję komercyjną, miasto w 2018 roku przekształciło go w miejską farmę funkcjonującą w ramach programu Taipei Garden City.
Dziś jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych przykładów miejskiego rolnictwa na Tajwanie. Około 1 800 m² przeznaczono na społeczne uprawy prowadzone przez mieszkańców, kolejne 2 860 m² stanowi farma edukacyjna i pokazowa. Regularnie odbywają się tam warsztaty, spacery edukacyjne oraz spotkania integrujące lokalną społeczność.
To jednak znacznie więcej niż miejsce do uprawy warzyw.
Rewitalizacja poprzez wspólne działanie
Projekt pokazuje, że dobrze zaprojektowana przestrzeń publiczna może jednocześnie pełnić funkcję edukacyjną, społeczną i środowiskową.
Mieszkańcy nie tylko korzystają z ogrodu, ale również wspólnie go tworzą. Dzieci i dorośli uczą się, jak powstaje żywność, ile pracy wymaga uprawa roślin i jak funkcjonują naturalne procesy. Takich doświadczeń trudno zastąpić lekcją w szkole czy materiałem w internecie.
Wspólna praca sprzyja również budowaniu relacji sąsiedzkich oraz poczucia odpowiedzialności za miejsce, z którego korzysta cała społeczność. W czasach, gdy coraz więcej czasu spędzamy przed ekranami, takie przestrzenie stają się ważnym elementem wzmacniania lokalnych więzi.
Element szerszej strategii miasta
Farma na terenie dawnego stadionu nie jest pojedynczą inicjatywą. Stanowi część programu Taipei Garden City, którego celem jest rozwój miejskiego rolnictwa w różnych częściach miasta.
Do końca 2024 roku w ramach programu powstały 762 ogrody o łącznej powierzchni ponad 21 hektarów. Powstają one na dachach budynków, w szkołach, parkach, urzędach i na osiedlach mieszkaniowych.
Takie podejście pokazuje, że miejskie rolnictwo może być skutecznym narzędziem wspierającym:
edukację ekologiczną,
integrację społeczną,
adaptację miast do zmian klimatu,
zwiększanie bioróżnorodności,
poprawę jakości przestrzeni publicznych.
Czego mogą nauczyć się polskie miasta?
Tajwan od wielu lat rozwija rozwiązania, które łączą planowanie przestrzenne, zaangażowanie mieszkańców i działania środowiskowe. Choć każde miasto funkcjonuje w innych warunkach społecznych i prawnych, wiele z tych doświadczeń może stanowić inspirację również dla Polski.
Rewitalizacja coraz rzadziej polega wyłącznie na modernizacji infrastruktury. Jej celem jest przede wszystkim tworzenie miejsc, z których mieszkańcy chcą korzystać i z którymi chcą się identyfikować.
Właśnie dlatego warto analizować dobre praktyki z różnych części świata. Nie po to, aby je kopiować, lecz aby zrozumieć mechanizmy, które sprawiają, że przestrzeń publiczna staje się żywa, funkcjonalna i odpowiada na realne potrzeby lokalnych społeczności.
Na tej stronie będę regularnie prezentować przykłady takich projektów z Tajwanu oraz innych krajów Azji, pokazując rozwiązania, które mogą inspirować polskie samorządy, inwestorów, urbanistów i organizacje zajmujące się rozwojem miast.
